۳ آبان ۱۳۹۹
قیمت کارخانه ۰۲۱-۶۶۵۶۴۷۵۷

اصول جوجه کشی مرغ

موضوع جوجه کشی که دراینجا بررسی می شود اختصاص به جوجه کشی مرغ دارد ولی قائده کلی برای ماکیان دیگرنظیر بوقلمون،بلدرچین ،کبک ،غاز واردک و....نیز چنین است .فقط دماودوره جوجه کشی فرق می کند.
این نوشتار برای دستگاه جوجه کشی کوچک خانگی تدوین شده است هرچند اصول کلی جوجه کشی صنعتی نیز چنین است .

 دستگاه جوجه کشی :

دستگاه جوجه کشی و یا ماشین جوجه کشی ممکن است گازی ،نفتی و یا برقی باشد.دستگاههای بزرگ تمام اتوماتیک وباظرفیت بالا هستند ولی دستگاههای کوچک نیمه اتوماتیک وبا ظرفیت کم می باشند اما کلیه محصولات ما به صورت تمام اتومات می باشد.
رطوبت دستگاه توسط آب داخل  ظرف که درکف دستگاه قرار می گیرد تأمین می شود که توسط  المنت درون آب رطوبت لازم فراهم می شود .اکثر مشکلات سایردستگاه ها نداشتن رطوبت ساز در درون دستگاه می باشد ، حتما از فروشنده بخواهید که دستگاهی که به شما میفروشید همراه با رطوبت ساز باشد.
درهر دستگاه 5عامل مدنظر است :
1-دما: دمای دستگاه جوجه کشی توسط المنت یا لامپ و یا چراغهای نفتی ویا گازی تأمین می شود.سیستم حرارتی باید طوری باشد که حرارت به تمام دستگاه برسد. 
2-رطوبت : تأمین رطوبت لازم برای دستگاه مهم است که توسط سینی که درکف دستگاه قرار می گیرد تأمین می شود.آب داخل سینی توسط گرمای دستگاه بخار شده  و رطوبت لازم فراهم می شود یا این کار توسط رطوبت ساز موجود در دستگاه انجام می شود.
۳-چرخش : تخم مرغها داخل شانه و یا روی ریلها که شبیه نوار نقاله است قرار می گیرد. 
۴-تهویه: به منظورتأمین اکسیژن مورد نیاز جنین دستگاه دارای دودریچه ورودی وخروجی هوا می باشدکه کنترل هوای ورودی وخروجی توسط آن انجام می گیرد.
۵-جابجایی هوا: به منظور یکسان نمودن دما و رطوبت داخل دستگاه جوجه کشی هوای داخل دستگاه باید جابجا شود که این کار توسط فن انجام می گیرد.
که در  تمامی دستگاه های موجود در فروشگاه به صورت اتوماتیک و با دقت بالا انجام می شود.

 شرایط مرغ مادر:

مرغ مادری که می خواهیم از آن تخم نطفه دار بگیریم با ید شرایطی داشته باشد مانند :
۱-سن: بهترین تخم ها مربو ط به مرغان مادر زیر دو سال است .تخم مرغ مادران پیر به دلیل پوسته ضعیف ، نازک و نامنظم قابلیت نفوذ عوامل میکروبی به داخل را بیشتر دارند لذا تلفات دوران جنینی وبعد از آن بیشتر است. پس هر چه مرغان پیر در گله کمتر باشد بهتر است.
۲-تغذیه : هر چه تغذیه مرغ مادر بهتر و غنی تر باشدواز نظر املاح به خصوص کلسیم وفسفرو ویتامین هاو پروتئین بالانس باشد کیفیت تخم مرغ ها بهتر ودرصد جوجه درآوری آن بیشتر است.
۳-بستر : هر چه بستر مرغ مادرتمیز تر باشد آلو دگی تخم مرغ ها کمتر است وبیماری مرغ مادر کمتر بوده و انتقال بیماری های اگ بورن(مادرزادی )کمتر خواهد بود.بستر خوب باعث می شود آلودگی تخم مرغ کم شده وشکستگی و ترک خوردگی آن نیز کم شود .
۴- نسبت : نسبت بین مرغ و خروس نقش مهمی در نطفه دار بودن تخم مرغ دارد .تعداد خروس کم در گله باعث پایین آمدن درصد نطفه داری می شود .یک قطعه خروس برای 4-5 مرغ مناسب است هر چند تا۱۰ مرغ نیز تو جیه پذیر است .سن خروس وسلامت او نیز مهم است .بهتر است خروس جوان ، شاداب و سالم دا شته باشیم . لازم به ذکر است که درصد نطفه داری مرغ و خروس های آزاد بیشتر از مرغان در قفس می باشد.

 انتخاب تخم مرغ نطفه دار برای جوجه کشی:

۱-تخم مرغ ها منظم الشکل باشند.
۲-پوسته تخم مرغ نازک،ضخیم،دارای برجستگی آهکی وترک خورده نباشد.
۳-پوسته تخم مرغ تمیز باشد.
۴-از گله مناسب تهیه شده باشد.
۵-در یخچال یا هوای خیلی گرم یا خیلی سرد قرار نگرفته باشد. 
۶-وزن تخم مرغ بین۶۰-۵۰گرم باشد.

 روش تشخیص تخم مرغ کهنه با تازه:

۱-اگر قسمت پهن تخم مرغ را مقابل نور قوی قرار دهیم خواهیم دید که اطاقک هوایی آن بزرگتر شده است. علت آن این است که در اثر گذشت زمان مقداری از آّب تخم مرغ تبخیر شده است .
۲-تخم مرغ کهنه وقتی شکسته شود سفیده آن شل و وارفته است و گاهی با زرده مخلوط شده است. همچنین زرده حالت تحدب نداشته و وقتی در ظرف ریخته شود در ظرف پخش می شود.
۳-تخم مرغ کهنه سبک تر بوده و از وزن آن کاسته شده است .

 شرایط نگه داری تخم مرغ نطفه دار :

از آن جایی که نمی توان تعداد تخم مرغ لازم برای دستگاه را در یک روز تأمین کرد لذا باید آن ها را انبار کرد تا به تعداد لازم برسد.

مرغ

 شرایط انبار تخم مرغ و نحوه انبار کردن :

۱-تخم های نطفه دار  به هیچ عنوان با آب تماس نداشته باشند.
۲- قسمت پهن تخم مرغ را به طرف بالا قرار دهید.
۳-اگر تخم مرغ ها بیش از ۵ روز نگه داری می شوند ،روزی یک مرتبه آن ها را بچرخانید تا زرده به سفیده نچسبد .
۴-تخم مرغ ها را زیاد در انبار نگه ندارید، هر چه مدت نگه داری در انبار بیشتر باشد، جوجه ها دیر تر از تخم بیرون می آیند و بازدهی شما کاهش می یابد. 
۵-دمای انبار باید 18-12 درجه باشد .

 

۶-رطوبت انبار باید 85 -70 درصد باشد.

 ضد عفونی تخم نطفه دار :

جهت جلو گیری از انتقال بیماری میکروبی،ویروسی،قارچی وانگلی به دستگاه جوجه کشی باید تخم مرغ ها را ضد عفونی کرد . ابتدا تخم مرغ ها را داخل محفظه ای قرار دهید و به ازای هر یک متر مکعب فضای محفظه ۷سی سی فر مالین و۵/۳ گرم پر منگنات دو پتاس لازم است .ظرف کوچکی را داخل محفظه قرار دهید۵/۳ گرم پرمنگنات داخل آن بریزد وسپس ۷ سی سی فر مالین به آن اضا فه کنید بعد از ۴-۳ ثانیه گاز فرمالین آزاد می شود که ضد عفونی کننده است .به مدت ۱۰ دقیقه درب محفظه را ببندید و مواظب باشید که گاز فرمالین چشم را می سوزاند پس با دستکش،ماسک وعینک این کار را انجام دهید یا با استفاده از سوزاندن مقداری کوچکی از آجر فرمان ، که نحوه ی استفاده آن با شکل روی آن نوشته شده است ، این کار را خیلی راحت انجام دهید که این کار بهتر از راه اول است.

 ضد عفونی دستگاه جوجه کشی:

وسایلی که قابل خروج از دستگاه جوجه کشی است را بیرون آورده و تمیز بشویید و بعد با یک محلول ضد عفونی کننده ضد عفونی کنید. وسایل را داخل دستگاه قرار دهید و مخزن دستگاه را پر از آب کنید .دستگاه را روشن کرده دمای آن را روی 37/5 تنظیم کنید .رطوبت دستگاه را به ۷۰ درصد برسانید وتمام منافذ را بگیرید وسپس به ازای هر متر مکعب فضای دستگاه ۱۵ سی سی فر مالین ۴۰ ٪و ۵/۷ گرم پر منگنات به همان شیوه ضد عفونی تخم مرغ دستگاه را ضد عفونی کنید .به مدت ۲۰ دقیقه در حالی که فن روشن است منافذ را بسته نگه دارید و سپس منافذ را باز کنید تا گاز فرمالین خارج شود ، همچنین می توان از آجر فرمان هم استفاده کرد.

شرایط اتاق دستگاه جوجه کشی

اتاقی که دستگاه جوجه کشی در آن قرار می گیرد بایدشرایطی به شرح زیر داشته باشد .
۱- دما: دمای اتاق جوجه کشی باید بین ۲۶-۲۰ درجه باشد. این دما باعث میشود در صورتی که دمای دستگاه به عللی افت کرد تغییرات حرارتی زیادی در دستگاه اتفاق نیفتد .
۲- رطوبت: اتاق جوجه کشی باید رطوبت کافی داشته باشد.
۳- تهویه : هوای تازه باید دائم به اتاق جوجه کشی وارد شود که این کار از شروع بعضی بیماری های میکروبی، قارچی و بوهای نا خوشایند جلو گیری می کند. پس داشتن یک پنجره کوچک مناسب است .
۴-باد و باران : دستگاه نباید در معرض باد ، باران و آفتاب ، سیستم گرمایشی ، سرمایشی به طور مستقیم قرار گیرد .ولی وجود نور آفتاب برای اتاق جهت ضدغفونی آن لازم است .
۵-نظافت : قابل شستو و ضد عفونی کردن باشد.

 آماده سازی دستگاه :

دمای دستگاه باید 37/5 درجه باشد.دستگاه را بمدت 24ساعت روشن نموده تا ازکار آن اطمینان پیداکنید. همچنین نوک تیزی تخم مرغ به سمت پایین در داخل شانه قرار می گیرد ، اگر برای اولین بار جوجه کشی می کنید بهتر است در دوره اول از تخم ارزان قیمت استفاده کنید تا کامل با اصول جوجه کشی آشنا شوید.                                                                                

 شروع جوجه کشی :

دما: بعد از قراردادن تخمها دردستگاه قاعدتاٌ یکی دو ساعت اول دما کاهش می یابد ولی بعد از آن میزان می شود. اگردما بیش ازاین حد باشد جوجه کمی زودتر از تخم بیرون می آیند.اگر دمای دستگاه بمدت یک ساعت به  ۴۵ درجه رسید درصد جوجه درآوری بشدت کاهش می یابد.دمای دستگاه را روی 37/5 قرار داده و در ۳ روزآخردما رابه 37 درجه برسانید ورطوبت به 75٪ برسانید. درمواقع قطع برق و یا کاهش دمای ماشین سعی کنید با بالا بردن دمای اتاق جوجه کشی کاهش دما را تا حدی جبران کنید.
رطوبت: رطوبت دستگاه در18 روز اول باید ۶۰٪ بوده و روزهای بعد از آن 75٪ باشد.مواظب باشید هیچ وقت آب داخل ظرف تمام نشود. 
تهویه : هرچه به روزهای آخرنزدیک می شوید چون جنین بزرگتر می شود به اکسیژن بیشتری نیاز دارد لذا دریچه های هوا را بازتر کنید.در عین حال مواظب تغییرات دما باشید.
چرخش : اگه در دستگاه شما چرخش تخم ها به صورت دستی انجام می شود به این صورت عمل کنید که 12 روز اول روزانه ۶-۵بار تخم ها را بچرخانید. از روز ۱۲ تا ۱۶ روزی ۴ مرتبه و از روز ۱۷ تا ۱۹ روزی ۳ مرتبه .و پایان روز ۱۹ تخم ها را در ستری قرار دهید.اگر هچروستر دستگاه جوجه کشی شما یکی است تخم ها را درقسمت پایین درسینی بریزید و منتظر تولد جوجه ها باشید که البته دستگاه های موجود در فروشگاه چرخش را به صورت کاملا اتوماتیک در زمان تعیین شده انجام می دهد و نیاز به چرخش توسط دست نمی باشد.

 دوره جوجه کشی :

پایان هفته اول تخم های بی نطفه وجنین مرده را توسط عمل نطفه بینی از دستگاه خارج کنید چون گازهای نامطبوعی که از جنین مرده متساعد می شود برای بقیه تخم ها مضر است .همچنین احتمال ترکیدن چنین تخم هایی دردستگاه وجود داردکه باعث آلودگی دستگاه می شود، اگر تجربه کافی برای این کار ندارین از انجام آن خود داری کنید.

 راه تشخیص تخم بی نطفه وجنین مرده :

در یک محفظه کوچک (۲۰*۲۰*۲۰) لامپی راتعبیه نمائید و در جلوی آن روزنه ای به قطر ۵سانتی متر ایجاد کنید.تخم ها را جلوی نور بگیرید ( توجه بیشتر از 20 ثانیه طول نکشد چون نور لامپ می تواند مضر باشد ( یا از طریق نطفه سنج این کار را انجام دهید که اصلا ضرری برای تخم و جنین موجود در آن ندارد)، اگر داخل زرده یکیاه شبیه عنکبوت بارگهای خونی اطراف آن که در حال حرکت است دیدید تخم جنین زنده دارد و سالم است . اگر لکه سیاه ندیدید بی نطفه واگر لکه سیاه بود ولی رگهای خونی نبود جنین مرده است که باید هردو ازدستگاه خارج نمود.این کار راسریع انجام دهید تا شوک سرما به تخم ها وارد نشودوشاهد جوجه های فلج و کاهش تولد نباشید.توصیه می کنیم اگر مهارت کافی ندارید اقدام به جداسازی نکنید.
وقتی جوجه ها از تخم بیرون آمدند تا ۲۴ساعت اول نیازی به آب وغذا ندارند پس درب دستگاه را بازوبسته نکنید که این کار تعداد تولد ها را پایین می آورد.بعد از ۲۴ساعت جوجه ها رابه آشیانه شان ببرید و به آنها آب جوشیده نه خیلی سردشیرین با آرد ذرت بدهید.

نتیجه گیری نهایی :

در پایان دوره جوجه کشی تخم های داخل دستگاه را بیرون آورده وآنهارا بشکنید وهرآنچه که می بینید یادداشت کنید تا در دوره های بعدی به رفع مشکل اقدام کنید.

 اختلالات دوران جوجه کشی :

تخم های بی نطفه : علت، نسبت بین مرغ وخروس مناسب نبوده است ،هوای مرغدان مرغ مادر مناسب نبوده است ،خروس پیر ، مرغ پیر،تخم مرغ کهنه ،درجه حرارت بد انبار نگهداری تخم .
جنین مرده : علت ،میزان نبودن درجه حرارت دستگاه ،کافی نبودن چرخش ،تهویه نامناسب ،بیماری اسهال سفید مرغ مادر،کمبود غذایی مرغ مادر ،شوک سرما وگرما به تخم نطفه دار ( قبل ورود به دستگاه) ، کهنه بودن تخم
حبس شدن جوجه در تخم مرغ : علت : کافی نبودن چرخش ،میزان نبودن حرارت دستگاه .
جوجه های نوک زده ولی بیرون نیامده :علت : شوک حرارتی توسط برق رفتگی یا باز و بسته کردن زیاد درب دستگاه ،کافی نبودن رطوبت وحرارت، کهنه بودن تخم ، سن بالای مولد 
چسبندگی جوجه به پوست : علت : کاهش رطوبت بویژه در روزهای آخر.
جوجه آلوده به محتویات تخم می باشد:علت: رطوبت بالای دستگاه  ، عدم ضد عفونی تخم و دستگاه
دیر متولد شدن : علت : تخم مرغ کهنه ،پایین بودن دمای ماشین که باید در مرحله بعد کمی دما را بیشتر از قبل گذاشت.
جوجه های کوچک : علت : تخم مرغ ریز ،رطوبت کم ،دمای بالا .
جوجه های فلج : علت : دمای متغیر دستگاه، مشکلات وراثتی ، عدم ضد عفونی تخم و دستگاه جوجه کشی ، بیمار بودن گله
جوجه های بابدن نرم و بزرگ : علت،دمای پایین ،تهویه بد 
امیدوارم این مبحث مورد استفاده دوستان و علاقه مندان قرار گیرد .

 

لینک های مفید: